Haaruitval door chemotherapie en hergroei: een reis door borstkanker

De fysieke betekenis van ons haar wordt vaak onderschat. Het is de rode draad die ons verbindt met onze identiteit en die van invloed is op ons moreel, ons zelfvertrouwen en onze levenskwaliteit. Als ons haar er goed uitziet, voelen we ons goed. Wat gebeurt er dan als je je haar verliest?

Een van de meest voorkomende behandelingen voor borstkanker is chemotherapie en een bekende bijwerking van chemotherapie is haaruitval.

Hier nemen we je mee op een reis door het proces van haaruitval en hergroei als gevolg van chemotherapie, waarbij we onderweg ingaan op veelgestelde vragen en veelvoorkomende zorgen. Daarnaast besteden we aandacht aan de Maand van de Borstkankerbewustwording 2023, een periode waarin we ons richten op het belang van vroegtijdige opsporing en ondersteuning van mensen die door deze ziekte zijn getroffen.

Wat veroorzaakt haaruitval bij mensen met kanker?

Haaruitval tijdens de behandeling van kanker, waaronder chemotherapie, is een bijwerking die veel mensen ervaren. Haaruitval door chemotherapie treedt op omdat medicijnen tegen kanker zich richten op snel delende cellen, maar ook op normale cellen in ons lichaam. Dit heeft helaas gevolgen voor de haarzakjes.

Niet alle chemotherapiemedicijnen veroorzaken haaruitval en de mate van haaruitval kan van persoon tot persoon verschillen.

Tijdlijn haaruitval door chemotherapie

Het verloop van haaruitval als gevolg van chemotherapie kan van persoon tot persoon verschillen. Dit hangt af van verschillende factoren, zoals de specifieke chemotherapie-medicijnen die worden gebruikt, de dosering en individuele verschillen in hoe het lichaam op de behandeling reageert. Er is echter een algemeen patroon dat bij veel mensen voorkomt. Hier volgt een typisch verloop van haaruitval door chemotherapie:

1. Voorbereiding op haaruitval

Het is van essentieel belang om je mentaal en emotioneel voor te bereiden op haaruitval. Sommige mensen kiezen ervoor om hun haar kort te knippen of hun hoofd kaal te scheren, wat kan helpen om weer een gevoel van controle over de situatie te krijgen.

Gelukkig bestaat het stigma van haaruitval door chemotherapie al lang niet meer. Veel mensen vinden het verlies van hun haar echter erg vervelend en emotionele steun van familie en vrienden is van het grootste belang.

2. Binnen de eerste paar weken

Haaruitval begint meestal binnen de eerste paar weken na het begin van de chemotherapie. Deze timing kan variëren afhankelijk van de specifieke chemotherapiemedicijnen die worden gebruikt, dus wees erop voorbereid dat het op elk moment tijdens de behandeling kan gebeuren.

3. Geleidelijk uitdunnen

In het begin kun je merken dat je haar geleidelijk dunner wordt. Het kan minder dicht worden en je ziet misschien meer haar in je borstel of op je kussen.

4. Toegenomen haaruitval

Naarmate de behandeling met chemotherapie vordert, wordt het haarverlies meestal opvallender. Je kunt merken dat er klontjes haar uitvallen tijdens dagelijkse activiteiten, zoals douchen, je haar borstelen of zelfs gewoon met je vingers erdoorheen gaan.

5. Volledige haaruitval

Bij veel mensen treedt tijdens de behandeling volledige haaruitval op. Dit betekent dat je al het haar op je hoofdhuid verliest, inclusief wenkbrauwen, wimpers, neushaar en schaamhaar. De tijdlijn voor deze fase varieert, maar het treedt vaak op binnen een paar weken tot een paar maanden na het begin van de behandeling.

6. Haaruitval voorkomen

Er is geen gegarandeerde manier om haaruitval tijdens chemotherapie te voorkomen, maar het gebruik van een koelkap vóór, tijdens en na de behandeling kan helpen om haaruitval te verminderen door de hoofdhuid te koelen. Hierdoor wordt de bloedtoevoer naar de haarzakjes verminderd, waardoor deze worden beschermd tegen een te hoge dosis medicijnen.

Koude mutsen kunnen erg oncomfortabel zijn – alsof je constant last hebt van een ‘brain freeze’ – maar voor sommigen is het de moeite waard om zo het grootste deel van hun haar te behouden.

7. Omgaan met haaruitval

Als je haar uit begint te vallen, wees dan niet bang om het voorzichtig te borstelen. Als je het niet borstelt, raken de uitvallende haren in de knoop, waardoor het bijna onmogelijk wordt om ze uit elkaar te halen. Probeer onze Detangling Wet Brush of breedgetande kam om kwetsbare lokken moeiteloos te ontklitten.

Was je haar minder vaak, wrijf niet met ronddraaiende bewegingen – want daardoor kan het nog meer in de knoop raken – en houd je haar niet ondersteboven om het te drogen.

Als je haar tijdens de behandeling stug en droog is, gebruik dan een lichte conditioner.

8. Haargroei na chemotherapie

Het goede nieuws is dat in de meeste gevallen het haar na chemotherapie weer begint te groeien. De tijdlijn voor hergroei kan van persoon tot persoon verschillen. Sommigen ervaren de eerste hergroei binnen een paar weken tot een paar maanden na het voltooien van de behandeling, terwijl het bij anderen langer kan duren.

9. Nabehandeling: wat helpt haargroei?

Verschillende factoren kunnen de haargroei beïnvloeden. Een gezond dieet, stressmanagement en geduld zijn de sleutelwoorden. Raadpleeg je gezondheidsteam voor specifiek advies over het bevorderen van hergroei.

Veroorzaakt radiotherapie haaruitval?

Radiotherapie, een veelvoorkomende behandeling voor borstkanker, kan haaruitval veroorzaken in het specifieke gebied dat wordt behandeld. Als je bijvoorbeeld bestraald wordt op je borst, kun je haar verliezen in dat gebied.

Zal mijn haar teruggroeien na bestraling?

Haaruitval door bestraling is meestal gelokaliseerd in het behandelingsgebied en het haar groeit meestal terug zodra de behandeling is afgerond. De tijdlijn voor hergroei kan variëren.

Wat zijn 'chemo-krullen'?

De structuur en kleur van je opnieuw aangegroeide haar verschillen vaak van die van je haar vóór de behandeling. Sommige mensen kunnen last krijgen van wat in de volksmond ‘chemo-krullen’ wordt genoemd: een verandering in de haarstructuur, waardoor het haar krullender of golvender wordt.

Deze verandering in haartype is een van de onverwachte bijwerkingen van chemotherapie en kan een verrassende uitkomst zijn voor mensen die een kankerbehandeling ondergaan.

Hier vind je alles wat je moet weten over je nieuwe krullen.

Haargroei

Na de behandeling met chemotherapie begint het lichaam zich geleidelijk te herstellen en regenereren de haarzakjes. Wanneer het haar terug begint te groeien, doet het dat vaak op een andere manier dan voordien. Deze hergroeifase kan leiden tot veranderingen in de haartextuur, zoals de ontwikkeling van krullen of golven in haar dat voorheen steil was.

Factoren die chemo krullen beïnvloeden

De precieze reden waarom sommige mensen ‘chemo-krullen’ krijgen en anderen niet, is nog niet helemaal duidelijk. Dit kan te maken hebben met genetische factoren, de specifieke chemotherapie-middelen die worden gebruikt en individuele verschillen in de manier waarop de haarzakjes op de behandeling reageren.

Tijdelijke transformatie

Chemo krullen zijn meestal een tijdelijke verandering in de haartextuur. Naarmate het lichaam volledig herstelt van de chemotherapie en de haarzakjes hun normale werking hervatten, kan het haar geleidelijk aan terugkeren naar zijn oorspronkelijke textuur. Dit proces kan enkele maanden tot een jaar of meer duren en in sommige gevallen keert het haar niet terug naar de exacte textuur van voor de behandeling.

Chemo krullen beheren

Als je chemo krullen ontwikkelt, kan het een aanpassing zijn om dit nieuwe haartype te verzorgen. Het gebruik van vochtinbrengende en krulversterkende producten voor krullend haar kan helpen om de nieuwe textuur te beheren en te behouden. Hier zijn enkele tips om je nieuwe krullen te verzorgen.

Pas je haarverzorgingsroutine aan

De hoofdhuid kan in het begin misschien iets gevoeliger zijn, dus gebruik milde, geurvrije haarproducten en vermijd overmatige hitte bij het stylen om je nieuwe krullen te beschermen. Ons assortiment bevat geurvrije haarstylingproducten voor de gevoelige hoofdhuid, die dermatologisch getest zijn en zonder etherische oliën zijn samengesteld, om je nieuwe krullenroutine op milde wijze te ondersteunen.

Omarm de verandering

Hoewel het krijgen van chemokrullen een onverwacht aspect van het kankerproces kan zijn, omarmen veel mensen deze verandering als een symbool van hun kracht en veerkracht. Het kan ook dienen als een herinnering aan de uitdagingen die ze hebben overwonnen tijdens hun kankerbehandeling.

We spraken met Gem, een overlevende van borstkanker en bekeerlinge van Bouclème, om meer te weten te komen over haar haaruitval door chemotherapie.

'Hoi, ik ben Gem, ik ben 39 en twee jaar geleden werd bij mij borstkanker in stadium 3 vastgesteld.'

Toen ik voor het eerst hoorde dat mijn behandelplan chemotherapie zou omvatten, gingen mijn gedachten meteen uit naar haaruitval. Ik vroeg me af of ik mijn haar zou verliezen, hoe snel dat zou gebeuren, en of ik pruiken of hoofddoeken zou gaan dragen. Het grootste deel van mijn volwassen leven heb ik altijd haar gehad dat ver over mijn schouders reikte – het heeft alle mogelijke kleuren gehad, maar het is altijd even lang gebleven.

Het eerste wat ik deed was naar mijn kapper gaan en mijn haar laten afknippen tot ongeveer boblengte. Ik was er helemaal weg van. Ironisch genoeg krulde ik mijn haar nadat ik mijn hele leven lang vrij steil haar heb gehad.

En toen begon ik met chemo. Precies twee weken na mijn eerste chemokuur merkte ik dat mijn haar begon uit te vallen. Op dag drie van het uitvallen had ik ongeveer 50% van mijn haar verloren, dus ik besloot om het allemaal af te scheren en zo een beetje van de controle terug te nemen die kanker van me had afgenomen.

Het was een ontroerende ervaring omdat mijn dochtertje Lily, die toen acht was, mijn haar voor me afschoor onder het toeziend oog van mijn kapper. En het was zo'n geweldige ervaring om met haar mee te maken.

Toen ik eenmaal al mijn haar had afgeschoren, omarmde ik eigenlijk de look van een kaalgeschoren hoofd en tegen het einde was ik al mijn haar, mijn wenkbrauwen en mijn wimpers kwijt, maar ik had veel geluk want mijn haar begon binnen een maand na het beëindigen van de chemo terug te groeien.

Binnen een paar maanden pakte ik stiekem de haarstylingproducten van mijn partner om er wat extra glans in te krijgen, want anders zag het er nogal plat uit.

Een paar maanden daarna merkte ik dat mijn haar heel anders was dan voor de chemo. De textuur was anders, de kleur was zeker anders, maar het had ook een krul.

Naarmate het meer groeide, werden de krullen steeds prominenter. Als iemand die nog nooit krullend haar heeft gehad, had ik geen idee hoe ik het moest stylen of welke producten ik moest gebruiken. Het was een hele reis om van de krullen te leren houden.

Dus uiteindelijk besloot ik het te laten kleuren. Toen ik eenmaal een kleur had die ik mooi vond, besloot ik dat het tijd was om te proberen de natuurlijke krullen te omarmen. Dus begon ik verschillende producten te gebruiken, om te zien wat het beste bij mijn haar paste en wat de finish gaf die ik wilde.

Ik heb veel verschillende merken geprobeerd, maar ik kon niets vinden dat me echt de finish gaf die ik wilde. Het was of te droog en pluizig, of het was te nat en knapperig.

En toen ontdekte ik Bouclème. Ik gebruik hun producten nu al een paar weken. De Hydrating Hair Cleanser zorgt ervoor dat mijn haar echt schoon aanvoelt, en ik ben helemaal weg van de Curl Conditioner waardoor mijn haar er zo gezond uitziet. Het is heerlijk zacht en helemaal niet pluizig. En tot slot de Super Volumising Foam, die me goed gedefinieerde krullen geeft zonder pluizigheid.

Ik ben zo blij dat ik nu krullen heb waar ik niet tegen hoef te vechten. Vroeger moest ik mijn haar altijd naar achteren kammen, ermee spelen en er voortdurend aan zitten, omdat de krullen niet goed zaten.

Maar ik ben nu op een punt gekomen waarop mijn chemokrullen absoluut een pluspunt zijn. Ik denk terug aan wat ik aan het begin van mijn traject deed, toen ik voor die bob ging en mijn haar elke dag krulde – nu hoef ik dat niet meer te doen. Ik heb de natuurlijke krullen die ik zo mooi vind, en dat heb ik allemaal aan Bouclème te danken.'

Controleren op borstkanker

Terwijl we ons verdiepen in de complexiteit van door chemotherapie veroorzaakte haaruitval, is het belangrijk om het hoofddoel van de Breast Cancer Awareness Month niet uit het oog te verliezen: mensen bewuster maken van de ziekte, vroegtijdige opsporing aanmoedigen en steun bieden aan degenen die getroffen zijn door borstkanker.

Regelmatig borstzelfonderzoek, klinisch borstonderzoek en mammografieën zijn van vitaal belang voor vroegtijdige opsporing. Als je veranderingen in je borsten opmerkt, raadpleeg dan zo snel mogelijk een arts.

Het traject van borstkanker, inclusief het door chemotherapie veroorzaakte haarverlies en de hergroei van het haar, kan een zware beproeving zijn, maar het is een traject vol kracht, veerkracht en hoop.

Onthoud dat haaruitval slechts een onderdeel van het proces is en dat je haar waarschijnlijk weer teruggroeit. Laten we tijdens de Maand van de Borstkankerbewustwording en ook daarna het bewustzijn blijven vergroten en degenen die dit traject doorlopen blijven steunen.